مهارت‌هاي كلامي در ميان كودكان بسيار متفاوت است، برخي كودكان ديرتر از بقيه صحبت كردن و يادگيري لغات را آغاز مي‌كنند و پسرها اغلب ديرتر از دخترها مهارت‌هاي كلامي را كسب مي‌كنند.

ايسنا: در سن يك سالگي بيش‌تر كودكان مي‌توانند جملات ساده را درك كرده و چند كلمه منفرد را نيز به زبان آورند.

در دو سالگي دستورات ساده‌اي مانند «عروسك را به من بده» درك مي‌شوند و در سه سالگي بيش‌تر كودكان قادرند جملات ساده را به كار برند.

اگر چه تلفظ كودك در سه سالگي كاملا واضح مي‌شود ولي برخي صداها مانند «ژ» و «ث» ممكن است تا 7 سالگي هم به خوبي تلفظ نشوند.

سير تكامل طبيعي صحبت كردن در كودكان عبارت است از بيان نخستين كلمه معنادار مانند «مامان» در 12 ماهگي، بيان جملات سه كلمه‌اي ساده (شامل فاعل، فعل و مفعول) در دو سالگي و دانستن نام كامل خود و بيان كلمه من در 30 ماهگي.

تاخير در آغاز صحبت كردن، واضح نبودن كلمات ادا شده، نقص در تلفظ يا لكنت زبان و مشكلات شنوايي از جمله مواردي است كه مي‌تواند روي تكلم كودك تاثير گذارد و اگر به هنگام درمان نشوند مي‌توانند علاوه بر مشكلات تكلم، موجب مشكلات رفتاري و تحصيلي در كودك شوند.

لكنت زبان و با فشار صحبت كردن نيز در سنين دو تا چهار سالگي شايع است و معمولا نيازي به درمان ندارد. با تشويق كودك به صحبت كردن، اين مشكلات گفتاري در بيش‌تر كودكان رفع مي‌شوند.

به هر حال صرف نظر از سن كودك توصيه مي‌شود در رويارويي با اين مشكلات با پزشك مشورت شود و ممكن است لازم باشد براي آموزش راهبردهاي بهبود گفتار به گفتار درمان‌گر مواجه شود.

همچنين تاخير در درك كلام و زبان ممكن است ناشي از مشكلات شنوايي يا تاخير تكامل كلي در كودك باشد. در اين موارد بايد به پزشك مراجعه و شنوايي و تكامل كودك ارزيابي شود.

تشويق كودك به صحبت كردن هميشه مي‌تواند موثر باشد. براي تحريك و تشويق كودك به صحبت كردن از بدو تولد به صورت مكرر با كودك صحبت كنيد. هنگام صحبت كردن با كودك به چشمان او نگاه كنيد و با او ارتباط چشمي برقرار كنيد.

آرام صحبت كنيد تا كودك فواصل ميان كلمات را به خوبي درك كند. هنگام صحبت حركاتي انجام دهيد تا كودك متوجه رابطه ميان كلمات با اشياء واقع شود. از كتاب‌هاي ساده و اشعار كودكانه براي افزايش دامنه لغات كودك استفاده كنيد.

اجازه دهيد فرزندتان مدتي را با ديگر كودكان و بزرگسالان بگذارند و با آنها صحبت كند، هيچ گاه صحبت كودك را قطع نكنيد.